Havuç Tohumu Bileşimi
Uçucu yağ, sabit yağ, rezin
Havuç Tohumu Faydaları
Çocuk çayı olarak kullanılması tüm Anadolu'da yaygındır.
Havuç Tohumu Kullanışı
%5 havuç tohumu eklenerek bir bardak suda kaynatılarak günde 3 bardak içilmesi tavsiye edilir.
Tohumları toz halinde ise, hap şeklinde günde 1–3 gram alınabilir.
Havuç Tohumu Yetiştiriciliği
Tohumlar ekilmeden 15 gün önce, toprak çapalanıp gübrelenmesi, Tohum ekildikten sonra ince toprakla Örtülmesi tavsiye edilir.
Havuç Tohumu Familyası
Maydanozgiller familyasındandır.
Havuç Tohumu Diğer Adları
Yeregeçen, Pörçüklü (Erzurum), Keşür (Diyarbakır).
Havuç Tohumu Botanik Bilgileri
Turuncu renkli kazık köklerinden dolayı kültürü yapılan, iki yıllık, otsu bir bitkidir.
İlk yıl toprak altında kökünü geliştirir ve toprak üzerine de ince rozet yapraklar çıkarır, ikinci yılda rozet yaprakların arasından 60-100 cm uzunluğunda dallı çiçek sapları uzatır, şemsiyemsi çiçekleri beyaz ya da pembedir. Tohum-meyveler 2-4 mm uzunluğunda, yumurtamsı, dikenli ve gri renklidir.
Havuç Sebzesi
Havucun sebze olarak yenen kökü özellikle provitamin A açısından çok zengindir. Bunun dışında B1, B2, B3, B6, C, E, K vitaminleri ve potasyum, sodyum, fosfor, kalsiyum, demir, magnezyum mineralleri, protein, karbonhidrat bulunur.
Havuç Üretimi
Vitamin zenginliğinin ortaya çıkmasıyla dünyadaki havuç üretim ve tüketimi artmıştır.
Türkiye'de de 1960'larda 20-25 bin ton olan havuç üretimi 1980'lerin başında 80 bin tona, 1989'da da 178 bin tona çıkmıştır.
Tür olarak da 80-100 cm'lik Beypazarı tarzı havuçlar yerine, yerden sökülmesi daha kolay olan 10-20 cm'lik Kum havuçları yeğlenmeye başlanmıştır.
14 Nisan 2012 Cumartesi
Hayıt Meyvesi - Hayıt Tohumu - Viiex agnus-cast
Hayit Tohumu Bileşimi
Bileşiminde uçucu yağ, tanenler, alkaloitler, kumarin, glikozit, reçine; yağın içinde limonen, sineol gibi maddeler bulunur.
Hayıt Tohumu Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hayıt Tohumu Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hayıt Tohumu Aksi Tesirleri
Yüksek dozajlarda kullanımı ve gebelik durumlarında kullanımı çok tehlikelidir.
Hayıt Tohumu Tarihçesi
Sağlığa yararlı özelikleri 2000 yıldır bilinen bir bitkidir. Ünlü antik Yunanlı hekim Dioskorides (I. yy), hayıt tohumlarıyla libidoyu bastırmaya yönelik içecek hazırlandığını yazar.
Bitki Ortaçağ'da (5-15. yy) da manastır hayatında önemli rol oynamıştır.
Bekârlık sıkıntılarından uzaklaşmak, tutkulardan arınmak isteyen rahiplerin yemeklerine karıştırılırdı.
Bitkinin asıl kullanılan kısmı meyveleridir. Çiçekli sürgünlerle taze yaprakların da, az da olsa kullanıldığı olduğu bilinir.
Hayıt Tohumu Kurutulması
Sonbaharda toplanır, taze olarak kullanıldığı gibi gölgede kurutulup, baharat olarak kullanılmak üzere bir kavanozda da saklanabilir. Bu taneler karabibere benzer, ama baharlı etkisi ona göre çok zayıftır.
Hayıt Tohumu Özellikleri
Hafif acı, keskin kokuludurlar.
Dünyada Hayıt Tohumu
Hayıt tohumları Afrika'nın kuzeyinde baharat karışımlarında yer alır. Soslara, dolma içlerine, hamur işlerine, çorbalara, ızgaralara, av etlerine yalnız ya da başka baharatlarla karıştırılarak ekilir.
Fas'ta Ras el hanout adlı karma baharatın içinde yer alır.
Türkiye'de Hayıt Tohumu
Muğla dolaylarında çiçeklerinden, su buharıyla, kekik yağı yerine kullanılmak üzere uçucu bir yağ elde edilir.
Hayıt Tohumu Dekoratif Kullanılması
Hayıtın dallarından sele, sepet örülür. Dekoratif kulübeler yapılır. Dalları ve kökleri kumaşları sarı renge boyamada kullanılır.
Hayıt Tohumu Familyası
Mineçiçeğigiller familyasındandır.
Hayıt Tohumu Diğer Adları
Ayıt, Acı ayıt, Beşparmak otu, İffet otu, Rahip biberi. Cins adı Vitex, Latince "bağlamak" anlamına gelen viere sözcüğünden gelir. Bitkinin dallarının esnekliğine ve sele, sepet örmede, kulübe yapmada kullanılışına bir göndermedir bu.
Tür adındaki sözcüklerden agnus [Yunanca gonos] "döllemeyi engelleyici"; Latince castus ise "cinsel isteği azaltıcı" demektir. Bu bilgilerden sonra bitkiye niçin "rahip biberi" ya da "keşişlerin biberi" (Poivre des moines) dendiği biraz açıklık kazanıyor.
Hayıt Tohumu Anayurdu
Anayurdu Akdeniz havzasıdır. Ülkemizde de Ege, Akdeniz ve i Güney Anadolu'da dere ve nehir yataklarında, kıyı kumullarında görülür. Kışın yapraklarını döker. 5-7 parmaksı yaprakçıktan oluşma yapraklar, karşılıklıdır. Temmuz-ağustos aylarında dal uçlarında başaklar halinde açan çiçekler, soluk leylak, soluk pembe ya da mavi renklidir. Siyah ya da kırmızımsı meyveler, 3 mm çapında küçük küre şeklinde, özel kokulu, acımsı lezzetlidir.
Bileşiminde uçucu yağ, tanenler, alkaloitler, kumarin, glikozit, reçine; yağın içinde limonen, sineol gibi maddeler bulunur.
Hayıt Tohumu Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hayıt Tohumu Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hayıt Tohumu Aksi Tesirleri
Yüksek dozajlarda kullanımı ve gebelik durumlarında kullanımı çok tehlikelidir.
Hayıt Tohumu Tarihçesi
Sağlığa yararlı özelikleri 2000 yıldır bilinen bir bitkidir. Ünlü antik Yunanlı hekim Dioskorides (I. yy), hayıt tohumlarıyla libidoyu bastırmaya yönelik içecek hazırlandığını yazar.
Bitki Ortaçağ'da (5-15. yy) da manastır hayatında önemli rol oynamıştır.
Bekârlık sıkıntılarından uzaklaşmak, tutkulardan arınmak isteyen rahiplerin yemeklerine karıştırılırdı.
Bitkinin asıl kullanılan kısmı meyveleridir. Çiçekli sürgünlerle taze yaprakların da, az da olsa kullanıldığı olduğu bilinir.
Hayıt Tohumu Kurutulması
Sonbaharda toplanır, taze olarak kullanıldığı gibi gölgede kurutulup, baharat olarak kullanılmak üzere bir kavanozda da saklanabilir. Bu taneler karabibere benzer, ama baharlı etkisi ona göre çok zayıftır.
Hayıt Tohumu Özellikleri
Hafif acı, keskin kokuludurlar.
Dünyada Hayıt Tohumu
Hayıt tohumları Afrika'nın kuzeyinde baharat karışımlarında yer alır. Soslara, dolma içlerine, hamur işlerine, çorbalara, ızgaralara, av etlerine yalnız ya da başka baharatlarla karıştırılarak ekilir.
Fas'ta Ras el hanout adlı karma baharatın içinde yer alır.
Türkiye'de Hayıt Tohumu
Muğla dolaylarında çiçeklerinden, su buharıyla, kekik yağı yerine kullanılmak üzere uçucu bir yağ elde edilir.
Hayıt Tohumu Dekoratif Kullanılması
Hayıtın dallarından sele, sepet örülür. Dekoratif kulübeler yapılır. Dalları ve kökleri kumaşları sarı renge boyamada kullanılır.
Hayıt Tohumu Familyası
Mineçiçeğigiller familyasındandır.
Hayıt Tohumu Diğer Adları
Ayıt, Acı ayıt, Beşparmak otu, İffet otu, Rahip biberi. Cins adı Vitex, Latince "bağlamak" anlamına gelen viere sözcüğünden gelir. Bitkinin dallarının esnekliğine ve sele, sepet örmede, kulübe yapmada kullanılışına bir göndermedir bu.
Tür adındaki sözcüklerden agnus [Yunanca gonos] "döllemeyi engelleyici"; Latince castus ise "cinsel isteği azaltıcı" demektir. Bu bilgilerden sonra bitkiye niçin "rahip biberi" ya da "keşişlerin biberi" (Poivre des moines) dendiği biraz açıklık kazanıyor.
Hayıt Tohumu Anayurdu
Anayurdu Akdeniz havzasıdır. Ülkemizde de Ege, Akdeniz ve i Güney Anadolu'da dere ve nehir yataklarında, kıyı kumullarında görülür. Kışın yapraklarını döker. 5-7 parmaksı yaprakçıktan oluşma yapraklar, karşılıklıdır. Temmuz-ağustos aylarında dal uçlarında başaklar halinde açan çiçekler, soluk leylak, soluk pembe ya da mavi renklidir. Siyah ya da kırmızımsı meyveler, 3 mm çapında küçük küre şeklinde, özel kokulu, acımsı lezzetlidir.
Hazanbel Kökü - Eğir Kökü
Hazanbel Kökü Diğer Adları
Azak eğiri, Eğir, Eğil, Eğir kökü, Hazambel, Hazanbel, Yel otu, Kokulu saz, Hint kamışı.
Hazanbel Kökü Çayı Hazırlanması
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hazanbel Kökü Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hazanbel Kökü Ve Sigara Bırakma
Kurutulmuş kök yavaş yavaş çiğnendiğinde, kişiyi sigara alışkanlığından kurtarabilir.
Hazanbel Kökü İle Oturma Banyosu
200 gr kadar ince kıyılmış eğir kökü, akşamdan 5 litre soğuk suya eklenir, sabahleyin kaynama derecesine kadar ısıtılır ve demlenmesi için kısaca beklendikten sonra süzülür ve banyo suyuna eklenir.
Hazanbel Kökü Botanik Özellikleri
Dere ve durgun su kıyılarında yetişen, 50-125 cm boylarında, yalın saplı, şerit yapraklı (1 m'ye ulaşabilir, enleriyse 3 cm), 5-9 cm uzunluğunda tıkız başak çiçekli, köksaplı (rizom), çok yıllık, bir su bitkisidir. Mısır koçanını andıran, uç tarafa doğru hafif konik olan silindirik, erguvani-siyahımsı çiçeklerini haziran-temmuz aylarında açar. Bu çiçekler daha sonra yeşilimsi meyve-lere dönüşür. Sapanca, Yeniçağa ve Beyşehir gölleri kıyılarında çok yetişir.
Hazanbel Kökü Kurutulması
Kökleri bahar aylarında topraktan sökülerek temizlenir ve kurutulur.
Hazanbel Kökü Özellikleri
Eğir (Acorus calamus), azakeğeri, ve hazambel olarak da bilinen bu su bitkisi, genellikle göllerin, su birikintilerinin ve durgun suların kıyılarında yetişir. Kıyı çamurunda yatay olarak gelişen kökten çıkan kılıç biçimindeki yapraklar 1 m' ye kadar yükselir. Yassı bir yapıya sahip olan sapın ortasında, konik biçiminde yeşilden kahverengi- sarıya kadar değişebilen bir koçan vardır.
Çok yıllık, otsu bir bitkidir. Yaprakları şerit biçiminde, kenarları kıvırcıklı, kokulu ve boyuna çizgilidir. Çiçekler 5-9 cm uzunlukta bir başak durumunda toplanmışlardır. 1550 yıllarında Türkiye'den Avrupa'ya tıbbi bitki olarak götürülmüş ve bu şekilde Avrupa'ya yayılmıştır. Anadolu'da Sapanca, Yeniçağa ve Beyşehir göllerinin kenarlarında yetişmektedir. Başparmak kalınlığında ve 1 metre kadar uzun olabilen kökü, tazeyken kokulu bir acılığa sahiptir.
Hazanbel Kökü Tarihçesi
Osmanlı İmparatorluğu döneminde tedavide bolca kullanılmış değerli bir bitkidir. Evliya Çelebi Seyahatname'sinde bitkini etkilerini över de över.
Azak eğiri, Eğir, Eğil, Eğir kökü, Hazambel, Hazanbel, Yel otu, Kokulu saz, Hint kamışı.
Hazanbel Kökü Çayı Hazırlanması
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hazanbel Kökü Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hazanbel Kökü Ve Sigara Bırakma
Kurutulmuş kök yavaş yavaş çiğnendiğinde, kişiyi sigara alışkanlığından kurtarabilir.
Hazanbel Kökü İle Oturma Banyosu
200 gr kadar ince kıyılmış eğir kökü, akşamdan 5 litre soğuk suya eklenir, sabahleyin kaynama derecesine kadar ısıtılır ve demlenmesi için kısaca beklendikten sonra süzülür ve banyo suyuna eklenir.
Hazanbel Kökü Botanik Özellikleri
Dere ve durgun su kıyılarında yetişen, 50-125 cm boylarında, yalın saplı, şerit yapraklı (1 m'ye ulaşabilir, enleriyse 3 cm), 5-9 cm uzunluğunda tıkız başak çiçekli, köksaplı (rizom), çok yıllık, bir su bitkisidir. Mısır koçanını andıran, uç tarafa doğru hafif konik olan silindirik, erguvani-siyahımsı çiçeklerini haziran-temmuz aylarında açar. Bu çiçekler daha sonra yeşilimsi meyve-lere dönüşür. Sapanca, Yeniçağa ve Beyşehir gölleri kıyılarında çok yetişir.
Hazanbel Kökü Kurutulması
Kökleri bahar aylarında topraktan sökülerek temizlenir ve kurutulur.
Hazanbel Kökü Özellikleri
Eğir (Acorus calamus), azakeğeri, ve hazambel olarak da bilinen bu su bitkisi, genellikle göllerin, su birikintilerinin ve durgun suların kıyılarında yetişir. Kıyı çamurunda yatay olarak gelişen kökten çıkan kılıç biçimindeki yapraklar 1 m' ye kadar yükselir. Yassı bir yapıya sahip olan sapın ortasında, konik biçiminde yeşilden kahverengi- sarıya kadar değişebilen bir koçan vardır.
Çok yıllık, otsu bir bitkidir. Yaprakları şerit biçiminde, kenarları kıvırcıklı, kokulu ve boyuna çizgilidir. Çiçekler 5-9 cm uzunlukta bir başak durumunda toplanmışlardır. 1550 yıllarında Türkiye'den Avrupa'ya tıbbi bitki olarak götürülmüş ve bu şekilde Avrupa'ya yayılmıştır. Anadolu'da Sapanca, Yeniçağa ve Beyşehir göllerinin kenarlarında yetişmektedir. Başparmak kalınlığında ve 1 metre kadar uzun olabilen kökü, tazeyken kokulu bir acılığa sahiptir.
Hazanbel Kökü Tarihçesi
Osmanlı İmparatorluğu döneminde tedavide bolca kullanılmış değerli bir bitkidir. Evliya Çelebi Seyahatname'sinde bitkini etkilerini över de över.
Hıltan Otu - Diş Otu Tohumu - Ammi Visnagal - Hultan Tohumu
Hıltan Tohumu Diğer İsimleri
Diş otu tohumu, yalancı diş otu.
Hıltan Tohumu Bileşimi
Reçine, acı madde, sabit yağ, visnagin, meladinin, kellin maddelerini taşımaktadır. Zehirli bitkidir.
Hıltan Tohumu Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hıltan Tohumu Faydaları
Haricen Vücuda sürülür. Hekim önerisine göre kullanılır.
Hıltan Tohumu Aksi Tesirleri
Hiç bir yan etkisinin olmaması ile tanınan bir drogdur.
Hıltan Tohumu Tarihçesi
Eski Mısır'a ait Eber papirüslerinde dişotunun bu yörede sık görülen böbrek taşlarını düşürücü etkisinden bahsedilmektedir.
1946'da Mısırlı Eczacı Anrep tesadüfen bitkinin ününü duymuş ve üzerine araştırmalar yapmıştır. Bu araştırmalara göre de dişotunun spazm çözücü etkisinin idrar yollarından daha fazla bronşlara olduğunun anlaşılmasıyla astımda faydalanılmaya başlanmıştır.
Diş otu tohumu, yalancı diş otu.
Hıltan Tohumu Bileşimi
Reçine, acı madde, sabit yağ, visnagin, meladinin, kellin maddelerini taşımaktadır. Zehirli bitkidir.
Hıltan Tohumu Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hıltan Tohumu Faydaları
Haricen Vücuda sürülür. Hekim önerisine göre kullanılır.
Hıltan Tohumu Aksi Tesirleri
Hiç bir yan etkisinin olmaması ile tanınan bir drogdur.
Hıltan Tohumu Tarihçesi
Eski Mısır'a ait Eber papirüslerinde dişotunun bu yörede sık görülen böbrek taşlarını düşürücü etkisinden bahsedilmektedir.
1946'da Mısırlı Eczacı Anrep tesadüfen bitkinin ününü duymuş ve üzerine araştırmalar yapmıştır. Bu araştırmalara göre de dişotunun spazm çözücü etkisinin idrar yollarından daha fazla bronşlara olduğunun anlaşılmasıyla astımda faydalanılmaya başlanmıştır.
Hindiba Kökü - Endivia, Cichorium İntiybus - Kara Hindiba
Hindiba Bileşimi
İnsülin, uçucu yağ, acı maddeler, şekerler, glikozitler, müsilaj, karbonhidratlar taşır.
Hindiba Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hindiba Çayı Hazırlanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hindiba Ve Kozmetik
Yatmadan önce yüzü sabunla güzelce yıkanıp, sonra pamukla sıvı hindiba sivilcelerin üzerine pansuman yapılmasıyla olumlu sonuç alınır. 15 dakika sonra yine durulanıp yatılır.
Hindiba Ve Mutfak
Saplar çiçekleri ile birlikte yıkandıktan sonra çiçekler koparılır ve saplar yavaş yavaş çiğnenerek yenir. Bunlar acımsı, gevrek ve suludur ve kıvırcık salatanın tadını andırırlar.
Taze çiçek sapları karaciğer ve safrakesesinin çalışmalarını düzenler. Hindiba, içerdiği mineral tuzların yanı sıra, metabolizma hastalıklarına karşı çok önemli maddeleri de içerir.
Hindiba Tarihçesi
Eski bitki kitap-ları, hindiba yapraklarının ve köklerinin kaynatılarak, suyunun kozmetik olarak kullanıldığını yazıyorlar. Kadınlar gözlerini ve yüzlerini onunla yıkıyor ve böylece saf bir görünüm kazanabileceklerine inanıyorlardı.
İbn-i Sina bu bitkinin yapraklarının yıkanmadan ve soğuk su ile yapılan ekstrelerinin kullanılmasının gerektiğini savunan özel bir kitapçık hazırlamıştır. "Hindiba Risalesi" denilen bu kitapçıktan yazmalar İstanbul kütüphanelerinde bulunur. "Bostan Hindibası, , Frenk Salatası, ve Göynek adlarıyla da bilinir (Referans: T.Baytop).
Hindiba Özellikleri
Bu bitki, kış dinlenmesine çekilen bitkilerden değildir ve yaprakları kar altında bile gelişir.
Hindiba Salatası
Taze bitkinin köklerinden ve yapraklarından hazırlanır.
Hindiba Pekmezi
ki avuç dolusu kara hindiba çiçeği bir litre soğuk suya eklenir ve hafif ateşte kaynamaya bırakılır. Taşmak üzereyken ocaktan indirilir ve sabaha kadar bekletilir. Ertesi gün hepsi bir süzgece boşaltılır ve çiçekler iyice sıkılır. Bu suyun içine bir kilo şeker eritilir ve ince dilimler halinde yarım limon eklenir. ( limon suyu da sıkılabilir ). Daha fazla limon pekmezi ekşitebilir !
Tencere kapak-sız olarak ocağa konur. Vitaminlerin yitirilmemesi için, ısının çok düşük olması gerekir. Fazla sıvı böylece, kaynamaya gerek kalmadan buharlaşır. Elde edilen kütle bir veya iki kere soğumaya bırakılarak, pekmezin en iyi kıyama gelmesi sağlanır. Uzun süre beklediğinde şekerlenmemesi için, yoğunluğunun fazla olmaması gerekir. Ama ince de olmamalıdır, yoksa bir süre sonra ekşimeye başlar. Kahvaltı ekmeğine sürülebilecek kıvamda, çok lezzetli ve ağdalı bir pekmez olmalıdır.
Hindiba Diğer İsimleri
Kara Hindiba (Taraxacum officinale), Arslandişi ve Radika adlarıyla da tanınır.
Hindiba Botanik Bilgileri
Nisan ve Mayısta tüm tarla kıyılarında, çayırlarda ve çimenlerde çiçeklenir. Her yıl bu çiçek halısını büyük bir zevkle izleriz. Bu tür, sarı çiçekli, çok yıllık, süt taşıyan küçük bitkilerdir. Yapraklar rozet halinde tabanda toplanmış olup, kenarları derin loblu ve dişlidir. Rozet yaprakları bazı kentlerimizde ilkbaharda sebze olarak satılmaktadır.
Hindiba Toplanması
Bitki çok ıslak yerleri sevmez. Yapraklar çiğnenmeden önce, kökler, ilkbaharda veya sonbaharda, çiçek sapları ise, çiçeklenme sırasında toplanır. Bitkinin tümü şifalıdır. Her ilkbaharda bitkinin tümü toplanarak ve haşlanmış patates ve haşlanmış yumurta ile karıştırılarak güzel bir yemek hazırlanabilir. (Referans: M.Treben).
Yabani Hindiba
(Cichorium intybus L.) 1 m'ye kadar yükselebilen çok yıllık otsu bir bitki olup, yaprakları parçalı ve tüylüdür. Çiçekleri açık mavi ve nadiren beyaz renklidir. Anadolu'da yaygın bir bitkidir. Özellikle boş tarlalarda ve yol kenarlarında yetişir. Inülin, uçucu yağ, acı maddeler ve glikozitler taşımaktadır.
Hindiba Kahvesi
Kavrulmuş köklerinin toz elde edilmesiyle elde edilen ürün Avrupa'da kahve yerine kullanılmaktadır. Hindiba-i berri adıyla da bilinir (Referans2: T.Baytop).
Hindiba Sebzesi
Hindiba'nın bir de sebze olarak kullanılan (Cichorium endivia L.-Compositae) türü vardır. Bu tür 50-100 cm boyunda, 1-2 yıllık, yaprakları parçalı ve tüysüz otsu bir bitkidir. Türkiye'de yabani olarak bulunmaz. Bahçe ve bostanlarda (İstanbul, Bursa) sebze olarak yetiştirilmektedir.
İnsülin, uçucu yağ, acı maddeler, şekerler, glikozitler, müsilaj, karbonhidratlar taşır.
Hindiba Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hindiba Çayı Hazırlanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Hindiba Ve Kozmetik
Yatmadan önce yüzü sabunla güzelce yıkanıp, sonra pamukla sıvı hindiba sivilcelerin üzerine pansuman yapılmasıyla olumlu sonuç alınır. 15 dakika sonra yine durulanıp yatılır.
Hindiba Ve Mutfak
Saplar çiçekleri ile birlikte yıkandıktan sonra çiçekler koparılır ve saplar yavaş yavaş çiğnenerek yenir. Bunlar acımsı, gevrek ve suludur ve kıvırcık salatanın tadını andırırlar.
Taze çiçek sapları karaciğer ve safrakesesinin çalışmalarını düzenler. Hindiba, içerdiği mineral tuzların yanı sıra, metabolizma hastalıklarına karşı çok önemli maddeleri de içerir.
Hindiba Tarihçesi
Eski bitki kitap-ları, hindiba yapraklarının ve köklerinin kaynatılarak, suyunun kozmetik olarak kullanıldığını yazıyorlar. Kadınlar gözlerini ve yüzlerini onunla yıkıyor ve böylece saf bir görünüm kazanabileceklerine inanıyorlardı.
İbn-i Sina bu bitkinin yapraklarının yıkanmadan ve soğuk su ile yapılan ekstrelerinin kullanılmasının gerektiğini savunan özel bir kitapçık hazırlamıştır. "Hindiba Risalesi" denilen bu kitapçıktan yazmalar İstanbul kütüphanelerinde bulunur. "Bostan Hindibası, , Frenk Salatası, ve Göynek adlarıyla da bilinir (Referans: T.Baytop).
Hindiba Özellikleri
Bu bitki, kış dinlenmesine çekilen bitkilerden değildir ve yaprakları kar altında bile gelişir.
Hindiba Salatası
Taze bitkinin köklerinden ve yapraklarından hazırlanır.
Hindiba Pekmezi
ki avuç dolusu kara hindiba çiçeği bir litre soğuk suya eklenir ve hafif ateşte kaynamaya bırakılır. Taşmak üzereyken ocaktan indirilir ve sabaha kadar bekletilir. Ertesi gün hepsi bir süzgece boşaltılır ve çiçekler iyice sıkılır. Bu suyun içine bir kilo şeker eritilir ve ince dilimler halinde yarım limon eklenir. ( limon suyu da sıkılabilir ). Daha fazla limon pekmezi ekşitebilir !
Tencere kapak-sız olarak ocağa konur. Vitaminlerin yitirilmemesi için, ısının çok düşük olması gerekir. Fazla sıvı böylece, kaynamaya gerek kalmadan buharlaşır. Elde edilen kütle bir veya iki kere soğumaya bırakılarak, pekmezin en iyi kıyama gelmesi sağlanır. Uzun süre beklediğinde şekerlenmemesi için, yoğunluğunun fazla olmaması gerekir. Ama ince de olmamalıdır, yoksa bir süre sonra ekşimeye başlar. Kahvaltı ekmeğine sürülebilecek kıvamda, çok lezzetli ve ağdalı bir pekmez olmalıdır.
Hindiba Diğer İsimleri
Kara Hindiba (Taraxacum officinale), Arslandişi ve Radika adlarıyla da tanınır.
Hindiba Botanik Bilgileri
Nisan ve Mayısta tüm tarla kıyılarında, çayırlarda ve çimenlerde çiçeklenir. Her yıl bu çiçek halısını büyük bir zevkle izleriz. Bu tür, sarı çiçekli, çok yıllık, süt taşıyan küçük bitkilerdir. Yapraklar rozet halinde tabanda toplanmış olup, kenarları derin loblu ve dişlidir. Rozet yaprakları bazı kentlerimizde ilkbaharda sebze olarak satılmaktadır.
Hindiba Toplanması
Bitki çok ıslak yerleri sevmez. Yapraklar çiğnenmeden önce, kökler, ilkbaharda veya sonbaharda, çiçek sapları ise, çiçeklenme sırasında toplanır. Bitkinin tümü şifalıdır. Her ilkbaharda bitkinin tümü toplanarak ve haşlanmış patates ve haşlanmış yumurta ile karıştırılarak güzel bir yemek hazırlanabilir. (Referans: M.Treben).
Yabani Hindiba
(Cichorium intybus L.) 1 m'ye kadar yükselebilen çok yıllık otsu bir bitki olup, yaprakları parçalı ve tüylüdür. Çiçekleri açık mavi ve nadiren beyaz renklidir. Anadolu'da yaygın bir bitkidir. Özellikle boş tarlalarda ve yol kenarlarında yetişir. Inülin, uçucu yağ, acı maddeler ve glikozitler taşımaktadır.
Hindiba Kahvesi
Kavrulmuş köklerinin toz elde edilmesiyle elde edilen ürün Avrupa'da kahve yerine kullanılmaktadır. Hindiba-i berri adıyla da bilinir (Referans2: T.Baytop).
Hindiba Sebzesi
Hindiba'nın bir de sebze olarak kullanılan (Cichorium endivia L.-Compositae) türü vardır. Bu tür 50-100 cm boyunda, 1-2 yıllık, yaprakları parçalı ve tüysüz otsu bir bitkidir. Türkiye'de yabani olarak bulunmaz. Bahçe ve bostanlarda (İstanbul, Bursa) sebze olarak yetiştirilmektedir.
Şeytan Tırnağı - Hıthıt - Asa Foetida
Hıthıt Özellikleri
Kokusu Çok Çirkin Olduğundan Kullanılması Çok Zordur.
Hıthıt Botanik Bilgileri
İran, Suriye, Afganistan ve Horasan dağlarında yetişen şeytan otu bitkisinin köküne yapılan kesiklerden akan koyu bir maddedir. Sarı esmer renkte, yumuşak balmumu kıvamında reçineli zamktır.
Hıthıt Diğer İsimleri
Şeytanotu, Şeytan Tersi, Cennetoru, Haltit, Kudretotu, Hiltit.
Hıthıt Familyası
Maydanozgillerden, Doldengewaeche, Apiaceae familyasındandır.
Hıthıt Faydaları
Hıthıt tentürü: Asa foetida
Hıthıt köklerinden elde edilen Zamktan çay, tentür, eteryağı ve natürel ilaç yapımında kullanılır.
Hıthıt Aksi Tesirleri
Bilinen bir yan tesiri yoktur, fakat eterik yağı çok etkili ve pis kokulu olduğundan dikkat edilmelidir.
Kokusu Çok Çirkin Olduğundan Kullanılması Çok Zordur.
Hıthıt Botanik Bilgileri
İran, Suriye, Afganistan ve Horasan dağlarında yetişen şeytan otu bitkisinin köküne yapılan kesiklerden akan koyu bir maddedir. Sarı esmer renkte, yumuşak balmumu kıvamında reçineli zamktır.
Hıthıt Diğer İsimleri
Şeytanotu, Şeytan Tersi, Cennetoru, Haltit, Kudretotu, Hiltit.
Hıthıt Familyası
Maydanozgillerden, Doldengewaeche, Apiaceae familyasındandır.
Hıthıt Faydaları
Hıthıt tentürü: Asa foetida
Hıthıt köklerinden elde edilen Zamktan çay, tentür, eteryağı ve natürel ilaç yapımında kullanılır.
Hıthıt Aksi Tesirleri
Bilinen bir yan tesiri yoktur, fakat eterik yağı çok etkili ve pis kokulu olduğundan dikkat edilmelidir.
Huş Yaprağı - Folium Olivarum
Huş Yaprağı Bileşimi
Uçucu yağ, tanen, flavon glikozitler, reçine, betulalbik ve betulin vardır.
Huş Yaprağı Aksi Tesirleri
Kesinlikle kaynatılmaz.
Huş Yaprağı Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Huş Yaprağı Toplanması
Ağacın ilkbaharda kabukları ve dalları toplanır, gölgede mayalanma için bekletilir; kışın damıtılarak huş ağacı katranı elde edilir. Bu katran egzamaya ve alerjik cilt hastalıklarına iyi gelebilir, sedef hastalığına karşı da haricen kullanılır. Temmuz-eylül aylarındaysa yaprağı toplanır, gölgede kurutulur.
Huş Yaprağı Familyası
Huşağacıgiller familyasındandır.
Huş Ağacı Botanik Bilgileri
Aralarında 20-30 metre boylanabilenleri de olan ve kışın yapraklarını döken ağaççık ya da ağaçlardır. Betula alba'nm gövde kabuğu beyazdır.
Üst yüzü canlı yeşil, altı açık yeşil renkli yapraklarının dibi üçgen, ucu sivri olup kenarları dişlidir. Ağaç mart-mayıs aylarında çiçek açar.
Huş Yaprağı Faydaları
Huş Yaprağı Şiiri - Cahit Koytak'tan
Bugün yine
Huş ağacının altında oturdum
Ağacı anladım
Göğe doğru aşkla saçılan dalları
Anladım
Ağaca giren ve ağaçtan çıkan zamanı anladım
Süt dişleriyle renkleri emen çiçeği
Yapraklara doğru yükselen çığlığı
Ağacı götüren uykuyu
Ağaca getiren uyanıklığı
Anladım.
Uçucu yağ, tanen, flavon glikozitler, reçine, betulalbik ve betulin vardır.
Huş Yaprağı Aksi Tesirleri
Kesinlikle kaynatılmaz.
Huş Yaprağı Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Huş Yaprağı Toplanması
Ağacın ilkbaharda kabukları ve dalları toplanır, gölgede mayalanma için bekletilir; kışın damıtılarak huş ağacı katranı elde edilir. Bu katran egzamaya ve alerjik cilt hastalıklarına iyi gelebilir, sedef hastalığına karşı da haricen kullanılır. Temmuz-eylül aylarındaysa yaprağı toplanır, gölgede kurutulur.
Huş Yaprağı Familyası
Huşağacıgiller familyasındandır.
Huş Ağacı Botanik Bilgileri
Aralarında 20-30 metre boylanabilenleri de olan ve kışın yapraklarını döken ağaççık ya da ağaçlardır. Betula alba'nm gövde kabuğu beyazdır.
Üst yüzü canlı yeşil, altı açık yeşil renkli yapraklarının dibi üçgen, ucu sivri olup kenarları dişlidir. Ağaç mart-mayıs aylarında çiçek açar.
Huş Yaprağı Faydaları
Huş Yaprağı Şiiri - Cahit Koytak'tan
Bugün yine
Huş ağacının altında oturdum
Ağacı anladım
Göğe doğru aşkla saçılan dalları
Anladım
Ağaca giren ve ağaçtan çıkan zamanı anladım
Süt dişleriyle renkleri emen çiçeği
Yapraklara doğru yükselen çığlığı
Ağacı götüren uykuyu
Ağaca getiren uyanıklığı
Anladım.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)